Soňky barlag: 2026-njy ýylyň 24-nji oktýabry · arlis.am saýtyndaky «Adamyň reproduktiw saglygy we reproduktiw hukuklary hakynda» Kanunyň resmi tekstine (11–15-nji maddalar; 12-nji madda 04.12.2025-nji ýyldaky redaksiýada) laýyklykda.
Ermenistanda gestasion surrogat enelik «Reproduktiw saglyk we reproduktiw hukuklar hakynda» Kanun we Saglygy goraýyş ministrliginiň kadalaşdyryjy namalary bilen düzgünleşdirilýär. Bu gollanmada şol düzgünleriň daşary ýurtly geljekki ene-atalar üçin nämäni aňladýandygy ýönekeý dilde düşündirilýär.
1. Kim geljekki ene-ata bolup biler
| Müşderi kategoriýasy | Baha |
|---|---|
| Är-aýal jübüti (erkek we aýal) | Lukmançylyk görkezmeleri bar bolsa we aşakdaky raýatlyk düzgünleri göz öňünde tutulsa laýyk gelýär |
| Ýalňyz aýal | Diňe göwrelilige lukmançylyk taýdan garşy görkezmeleri bar bolsa laýyk gelýär |
| Ýalňyz erkek | Diňe çaganyň biologik kakasy boljak bolsa laýyk gelýär (donor ýumurtga öýjükleri bilen) |
| Bir jynsly jübüt (bilelikdäki maksatnama) | Laýyk gelmeýär |
| Etniki ermeni bolmadyk daşary ýurtlular | Ermenistanyň raýaty bolan surrogat eneden peýdalanyp bilmeýärler; başga ýurtdan surrogat ene gerek |
| Başga ýurtdan surrogat enesi bolan daşary ýurtlular | Mümkin bolan ýol; maksatnama başlamazdan öň hukukçylar her ýagdaýa aýratynlykda baha berýärler |
| Geljekki ene-atalar bilen genetik baglanyşygy bolmadyk maksatnama (donor embrion) | Diňe pudagara toparyň rugsady bilen we diňe Ermenistanyň raýatlary hem-de etniki ermeni daşary ýurtlular (jübütler ýa-da aýallar) üçin |
Ermenistanyň kanunçylygy boýunça çaganyň jynsyny saýlamak rugsat berilmeýär, 11-nji maddanyň 3-nji böleginde göz öňünde tutulan çäkli ýagdaýlardan başga: jyns bilen baglanyşykly nesil yzarlaýyn kesel howpy bar bolsa ýa-da maşgalada eýýäm bir jynsdan üç çaga bar bolsa.
2. Surrogat enelere bildirilýän talaplar
| Talap | Kanunda näme diýilýär |
|---|---|
| Ýaşy | 20–38 ýaş (15-nji madda) |
| Öz çagalary | Azyndan bir öz çagasy |
| Öňki çaga dogurmalar | Üç gezekden köp bolmadyk çaga dogurma we bir gezekden köp bolmadyk kesar kesiş |
| Surrogat enelik tejribesi | Eger ol eýýäm iki gezek surrogat ene bolan bolsa, rugsat berilmeýär |
| Saglyk | Bellenen tertipde lukmançylyk barlagy, garşy görkezmeler bolmazlygy; garyndaşlaryň embrioni ulanylýan bolsa genetik barlag |
| Nika | Durmuşa çykan bolsa — adamsynyň ýazmaça razylygy |
| Ýumurtga öýjügi donorlygy | Şol bir maksatnamada ýumurtga öýjügi donory bolup bilmeýär |
| Göwreliligiň gözegçiligi | Göwreliligiň 12-nji hepdesine çenli lukmançylyk hasabyna durmak |
| Şertnama | Notarial taýdan tassyklanan ýazmaça şertnama (13-nji we 15-nji maddalar) |
| Psihologik baha | Aurum-yň we hyzmatdaş klinikanyň talaby (kanuna goşmaça) |
Ermenistanda diňe gestasion surrogat enelik amal edilýär: surrogat ene hiç haçan çaganyň genetik enesi däldir.
Ýumurtga öýjügi donorlary: 18–35 ýaşly aýallar anonim donor bolup bilerler (14-nji madda). Donoryň çaga babatda hiç hili hukuklary we borçlary ýokdur.
3. Şertnamalar
- Geljekki ene-atalar bilen surrogat enäniň arasynda notarial şertnama
- Klinikanyň EKO we embrionyň geçirilmegi üçin habarly razylyk resminamalary
- Hyzmatlar, töleg tapgyrlary we eskrou görkezilen agentlik bilen şertnama
4. Maksatnamaňyzda kim näme üçin jogapkär
| Tapgyr | Kim jogapkär |
|---|---|
| Maslahat, utgaşdyrma we syýahatlar | Aurum (utgaşdyryjy agentlik) |
| Ýagdaýy alyp barmak we terjime | Aurum — siziň şahsy koordinatoryňyz |
| Donory we surrogat enäni saýlamak | Aurum hyzmatdaş klinika bilen bilelikde, Ermenistanyň kanunyna laýyklykda |
| EKO, ICSI we embrionlaryň geçirilmegi | Ýerewandaky ygtyýarnamaly hyzmatdaş klinika |
| Göwreliligiň gözegçiligi we çaga dogurma | Ermenistanyň ygtyýarnamaly lukmanlary we doglum öýleri |
| Şertnamalar we dogluş resminamalary | Ermeni hukukçylary we notarius |
Aurum lukmançylyk edarasy däl-de, utgaşdyryjy agentlikdir: Ermenistanyň kanunynyň talap edişi ýaly, ähli lukmançylyk amallaryny ygtyýarnamaly lukmançylyk edaralary ýerine ýetirýär.
5. Ene-atalyk we dogluş hakynda şahadatnama
Çaga doglandan soň DNK synagy genetik baglanyşygy tassyklaýar. Raýat ýagdaýynyň namalaryny ýazyş edaralary ene-ata hökmünde geljekki ene-atalar görkezilen ermeni dogluş hakynda şahadatnamasyny berýär. Surrogat ene görkezilmeýär we onuň ene-atalyk hukuklary ýokdur.
6. Çagany öýe nädip alyp gitmeli
- Dogluş hakynda şahadatnamanyň apostili we terjimesi.
- Ilçihanaňyzdan pasport ýa-da wagtlaýyn ýol resminamasy — käbir ýurtlar akkreditlenen barhanada DNK synagyny talap edýär.
- Ermenistandan çykmak — adatça çaga doglandan 3–5 hepde soň.
- Öz ýurduňyzda ykrar edilmegi — daşary ýurt dogluş hakynda şahadatnamasyny hasaba almak ýa-da käbir ýurtlarda kazyýet tertibi (meselem, ene-atalygy ykrar etmek hakynda karar).
7. Aurum bilen şertnama size näme berýär (kanunyň talaplary däl-de, agentligiň şertleri)
- Maksatnama girýän we girmeýän zatlaryň sanawy bilen ýazmaça şertnama
- Surrogat enäniň öwezini dolma tölegi eskrou hasabynda saklanýar we tapgyrlaýyn tölenýär
- Göwrelilik döwründe yzygiderli lukmançylyk hasabatlary
- Şahsy we lukmançylyk maglumatlaryňyzyň gizlinligi
Laýyk gelýändigiňizi barlaň
Siz karar kabul etmezden öň ýagdaýyňyzy we ýurduňyzyň düzgünlerini öwrenýäris.
Maslahata ýazylmakWhatsAppŞeýle hem serediň
Bu sahypada umumy maglumat berilýär we ol hukuk maslahaty däldir. Kanunlar üýtgäp biler; talaplar aýratynlykda tassyklanýar.